[ طوبى لِعَبْدٍ جاهَدَ لِلّهِ نَفْسَهُ وَهَواهُ ظَفِرَ بِرِضَا اللّهِ ] جهاد با نفس برنامه بسيار پرمنفعت و با اهميّت جهاد با نفس و به رياضت آوردن اين منبع حسّاس از ابتداى شروع زندگى در بسيط خاك مورد توجّه عاشقان كمال و عاقلان عاقبت‌انديش بوده است . اوّلين مرتبه‌اى كه قواعد و قوانين جهاد با نفس در زندگى انسان تجلّى كرده از جانب فيّاض كريم و وجود اقدس حضرت ربوبى ، بوده و سپس انبيا و ائمه عليهم السلام و اوليا و عرفا ، هر يك بر مبناى عشق و محبّتى كه به انسان داشتند وى را در اين زمينه راهنمايى كرده و به سوى كمال مطلوب كه راه رسيدن به آن جز از طريق رياضت و جهاد نفسانى ميسّر نيست هدايت نموده‌اند . بايد دانست كه نفس با كمك مشاعر و احساسات به خصوص چشم و گوش و حسّ ذائقه و لامسه ، اثر پذير عجيبى است ، در حدّى كه مشهور است هيچ تابلويى در جهان آفرينش اثر پذيريش از نفس بيشتر نيست ! ! چون به وسيلهء چشم ببيند و به وسيلهء گوش بشنود و به سبب ذائقه بچشد و به كمك پوست لمس كند ، با تمام وجود در مقام طلب و خواستن برآيد و تمام اميال و غرايز را در اين ميدان پرخطر به همراه خود بياورد و در اين زمينه از هيچ چيز باك نكند و علاقه به هيچ قاعده و قانون و چهارچوبى نشان ندهد و چون در اين صحنه